|
 |
 De architectuur, de straten en pleinen van zowel de beneden als de bovenstad, de openluchtmarkten en monumenten, allemaal getuigen zij van de overlevingsdrang die Zagreb door de eeuwen heen heeft tentoongespreid. De geschreven historie van de stad gaat terug tot 1094 toen Kaptol werd gesticht. Over het ontstaan van dit bisdom lopen de meningen uiteen. Het is waarschijnlijk dat aan het begin van de 9de eeuw zich in het gebied al kleine Slavische nederzettingen, wat kleine kastelen en een kerk bevonden op de heuvel Gric, waar zich thans het hogergelegen Zagreb (Gornji Grad) bevindt. De nederzetting stond bekend onder de naam Gradec. De kerk zou onder toezicht hebben gestaan van het al in de 3de eeuw gevestigde bisdom van Sisak, later net als Gradec verwoest door de Avaren. De kennis die er bestaat komt uit de aartsbisschoppelijke archieven van Zagreb, waar aartsbisschop Felician van Ostrogon verantwoordelijk voor was. Geschriften van zijn hand, opgetekend in 1134, vertellen iets over de vroegere geschiedenis. Uit dezelfde geschriften kan de conclusie worden getrokken dat het bisdom werd gesticht door koning Ladislas van Hongarije. Dat zou weer verklaren waarom het bisdom tot 1852 onder toezicht stond van Hongaarse aartsbisschoppen.
 Op 16 november 1242 ontving Gradec (het huidige Zagreb) van koning Bela IV de status koninklijke stad. Zagreb was hiermee in feite een vrije en onafhankelijke stad geworden met alle daaraan verbonden voordelen, zoals een eigen rechtsspraak en autonomie waarbij het stadsbestuur alleen aan de koning verantwoording schuldig was.
In de loop van de 16de eeuw, nadat de conflicten van de stadsdelen tot het verleden behoorden (daartoe genoodzaakt door gemeenschappelijke vijanden) trad men steeds vaker naar buiten onder een gezamenlijke naam: Zagreb. De stad groeide snel. De ligging van de stad droeg hier zeer wel aan bij. Belangrijke verkeersaders maakte de stad tot een ontmoetingspunt en de industrie en handel trokken aan. Gevolg hiervan was dat er veel belangrijke gebouwen in de stad werden gebouwd. Ook kwamen veel economisch vooraanstaande mensen op de stad af. Deze ontwikkeling werd nogeens verstevigd toen Zagreb in 1557 officieel als hoofdstad van Kroatie werd aangewezen. Vanaf 1621 werd Zagreb de permanente vestigingsplaats van de ban van Kroatie. Ook op het gebied van onderwijs werd een vooruitstrevend beleid gevoerd en al in 1606 werd het eerste gymnasium gebouwd. De universiteit opende al in 1669 haar poorten. Koning Leopold I verleende de rechten en men startte de Theologische faculteit. Hedendaags studeren er aan deze universiteit ruim 50.000 studenten.
 De stad is ook gekenmerkt door tegenslagen. Tot viermaal toe werd Zagreb door brand verwoest. In 1647 en 1682 werd de stad ook getroffen door verschillende epedimieen, waardoor de bevolking sterk werd uitgedund. Voorts waren er ook revoluties van soldaten, waardoor de stad een militair bolwerk werd en daardoor voortdurend werd aangevallen door buitenlandse mogendheden. De onveiligheid in de stad was er dan ook de oorzaak van dat in 1756 de ban zijn zetel naar Varazdin verplaatste en daarmee deze stad de hoofdstad van Kroatie werd. Twintig jaar later werd de stad Varazdin compleet verwoest door een gewelddadige brand, zodat in 1776 Zagreb opnieuw de hoofdstad van Kroatie werd. De stad was toen voornamelijk bolwerk van het verzet tegen de Oostenrijks-Hongaarse overheersing. Om duidelijk te maken dat de Kroaten niets in te brengen hadden, vernietigde Joseph II, keizer van Oostenrijk en koning van Kroatie en Hongarije, de grondwettelijke rechten van beide landen en voerde duits in als officiele voertaal.
 In de tweede helft van de 18de eeuw dreigden Kaptol en Gradec uit hun jasje te groeien en in hoog tempo werden plannen ontwikkeld om buiten de muren van beide stadsdelen wegen aan te leggen en te gaan bouwen. Op de plaats waar de belastingen werden geind startte men in 1765 met de bouw van een plein: Harmica. Elke bezoeker aan Zagreb heeft dit plein bezocht, tegenwoordig is het als Trg Ban Jelacic het centrum van Zagreb.
Terug naar Boven
|
|
|
